https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/3e51b9aba2d77ddbedf527f4a0107660.pdf 8c25fddc3a867773b81f76f87ebb82ec Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:3527 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1979 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:3305 Title A name given to the resource Kronika VII-IX 1978 / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1979 t.33 z.4 Description An account of the resource Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1979 t.33 z.4, s.253-254 Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Sztuki PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text 1 К К О N i К А VII --IX 1 9 7 8 Imprezy folklorystyczne i regionalne 12.VII — w Bukowinie Ta­ trzańskiej G m i n n y Ośrodek K u l t u ­ r y z o r g a n i z o w a ł 13-ity k o n k u r s g a ­ w ę d z i a r z y , instrumentalistów i śpie­ waków ludowych p n . „Sabałowe B a j a n i a " , W z i ę ł o w n i m udział 90 w y k o n a w c ó w , w t y m t y l k o 22 g a ­ wędziarzy. I n a g r o d y d l a gawędziarzy u z y ­ s k a l i : M a r i a M a r k i e w i c z z Po.-ąbki. Stanisław C h o w a n i e c z Btt'.owiny T a t r z . ( w k a t . gawędziarzy deos l y c h ) , Józef Pitoń z Zakopine^o ( w k a t . ogólnej), I w o n a G a r b a r u c h z Chochołowa ( w k a t . młodzieżo­ wej). W konkursie instrumentali­ stów dorosłych n a g r o d y I o t r z y m a ­ l i : Władysław Obrochta z Zakopa­ nego, J a n S t o c h z Zębu (obaj za grę na złóbcokach), Stanisława Górkiewicz z Bukowiny Tatrz. ( s k r z y p c e ) , v/ k a t . m ł o d z i e ż o w e j I nagrodę p r z y z n a n o A d a m o w i R u s z narczykowi z Kasiny Wielkiej. W k o n k u r s i e śpiewaków nagrody I przyznano grupie z K o n i n y i g r u ­ pie z Zakopanego oraz (w kat. młodzieżowej) Danucie Garbarczyk z Chochołowa. 2 0 — 2 5 . V I I — odbyła się C e p e ­ l i a d a w G d y n i , n a której p r e z e n ­ t o w a ł o s w o j e w y r o b y 26 s p o ' d z i c l ni cepeliowskich z całego kraju, które o b o k haftów, w y c i n a n e k , ce­ r a m i k i , g a l a n t e r i i d r e w n i a n e j il.p. oferowały k o m p l e t y m e b l i . T a r g o m t o w a r z y s z y ł y w y s t ę p y zespołów f o l ­ klorystycznych, pokazy rzemiosła i r e w i e m o d y inspirującej się s t r o ­ jami ludowymi. 4—12. V I I I — t r w a ł X V I Ty­ dzień K u l t u r y B e s k i d z k i e j . W W i ­ śle, Szczyrku, Makowie Podhala­ ńskim, Ż y w c u i B i e l s k u Białej w y ­ stąpiło 45 zespołów f o l k l o r y s t y c z ­ n y c h z r e g i o n ó w cieszyńskiego, ślą­ skiego, bielskiego, żywieckiego, n o ­ wotarskiego, nowosądeckiego, rze­ s z o w s k i e g o i k r a k o w s k i e g o ora7 l l zespołów z a g r a n i c z n y c h — z C S R S , Jugosławii, F r a n c j i , W ę g i e r , R F N . Zorganizowano kilkanaście wystaw s z t u k i l u d o w e j ro. i n . w Żywcu haftu makowskiego, w Makowie Podhalańskim góralskich instru­ m e n t ó w m u z y c z n y c h , a także w y ­ stawy sztuki amatorskiej i rzemio­ sła. O b o k zespołów dorosłych wystąpi­ ły dziecięce, z P r z y b o r o w a , Lesznej, K o r b i e l o w a i Brennej. 2—9.IX — Festiwal Folkloru Międzynarodowy Ziem Górskich w Zakopanem z g r o m a d z i ł 21 ze­ społów, w t y m 6 p o l s k i c h . Z e s p o ­ ły o c e n i a n e b y ł y p r z e z j u r y p o d przewodnictwem prof, dr Romana Reinfussa. Nagrody przyznano w czterech kategoriach. W kat. fol­ k l o r u autentycznego nagr. I („Zło­ t a C i u p a g a " ) uzyskał zespół rumuń­ ski „La Vallee de D o i t a n a " , nagr. I I („Srebrna C i u p a g a " ) „Maśniaki" z Zakopanego. W k a t . zespołów z artystycznie opracowanym pro­ g r a m e m I n a g r . przypadła z e s p o ­ łowi „Pilsko" z Żywca, I I — t u r e ­ ckiej grupie z Peniak. W kat. fol­ k l o r u stylizowanego I nagr. otrzy­ m a ł y „ S m i e r e c z i n a " z Ukraińskiej SSR i , bułgarska „ S i e d e r V o n o d a " , n a g r . I I zespół słowacki z B r a t y ­ sławy. W k a t . f o l k l o r u r e k o n s t r u o ­ wanego 1 nagr. uzyskał zespól „Suhi" z N R D , nagr. I I szwedzki zespół „ B y " z D a l a m y . 1 4 — 1 6 . I X —- w K r a s n y m s t a w i e dziewiąte z k o l e i „Chmielaki". Głó­ w n y p u n k t p r o g r a m u to w i d o w i s k o obrzędowe na stadionie, w w y k o ­ n a n i u o k . 1400 osób. Poza t y m o d ­ b y ł y się l i c z n e i m p r e z y , k i e r m a s z twórczości l u d o w e j , w y s t ę p y zespo­ łów f o l k l o r y s t y c z n y c h obok popi­ sów k a p e l p o d w ó r k o w y c h , k a b a r e ­ tów, g r u p m ł o d z i e ż o w y c h . 2 2 — 2 3 . I X — V I I Ogólnopolskie i I V Międzynarodowe T a r g i Sztuki Ludowej w K r a k o w i e o d b y ł y sio z udziałem przeszło 100 spółdzielni cepeliowskich. Przybyło wielu prc.zdstawicieli f i r m zagranicznych. T a r g i uzyskały o p r a w ę w p o ­ staci w y s t a w , w y s t ę p ó w zespołów f o l k l o r y s t y c z n y c h , pokazów t e c h n i k rękodzielniczych i t p . Wystawy i k o n k u r s y 5.VII — w Starej Kordegardzie w Łazienkach W a r s z a w s k i c h M u z e ­ u m M a z o w i e c k i e w Płocku z o r g a ­ nizowało wystawę prac laureatów nagrody i m . Oskara Kolberga. 12.VII — w M u z e u m E t n o g r a ­ ficznym w Warszawie otwarto w y ­ stawę m a l a r s t w a n a s z k l e E w e l i n y Pęksowej, zorganizowaną przez M i ­ nisterstwo K u l t u r y i Sztuki i M u ­ zeum Etnograficzne. Interesującą o p r a w ę plastyczną o p r a c o w a ł a r t y sta-plastyk Krzysztof Burnatowicz. Wydano ilustrowany katalog. 20.VII — w M u z e u m Z i e m i K u ­ j a w s k i e j i Dobrzyńskiej w e W ł o ­ cławku p o k a z a n o w y s t a w ę p o k o n ­ kursową - I V Biennale Fajansu W ł o c ł a w s k i e g o , zorganizowaną p r z e z M i n . K u l t u r y i S z t u k i , Urząd W o j . we Włocławku, Wydział Kultury i S z t u k i , Włocławskie Zakłady Ce­ ramiki Stołowej „Cerpol" i M u ­ zeum. N a g r o d y u f u n d o w a n e przez o r ­ ganizatorów o t r z y m a ł y : 5 n a g r . I : Teresa Bąkowska, Helena Maje­ wska, Jadwiga Marciniak, Genowe­ fa W o d e c k a , Salomeą Z a j k o w s k a , 4 nagr. I I : Henryka Lewandowska, H a l i n a Olesińska, W ł a d y s ł a w a W a ­ silewska, Krystyna Woźniczko. P r z y z n a n o 20 nagród I I I i 18 w y ­ różnień. V I I — w Muzeum Ziemi L i ­ m a n o w s k i e j o t w a r t o pokonkursową wystawę l u d o w y c h haftów k a r p a ­ ckich. K o n k u r s zorganizowały M u ­ zeum i T o w . Miłośników Ziemi Limanowskiej. Wzięło w nim udział 65 t w ó r c ó w . I n a g r o d y otrzymali: Stanisław Budzyński z B u k o w i n y T a t r z . , Stanisław C u k i e r z Zakopanego, Franciszek Czernik z B u k o w i n y Tatrz., Janina Faron z Zabrzeży, M a r i a J a n c z z Z a b r z e ży. V I I I — w M u z e u m Okręgowym w Ł o m ż y rozstrzygnięto k o n k u r s n a w y r o b y ł u d o w e w o j . łomżyńskiego, w k t ó r y m w z i ę ł o udział 21 t w ó r ­ ców. Komisja etnograficzna pod przewodnictwem m g r Piotra Szackiego z P M E w Warszawie n a ­ grodę I przyznała r z e ź b i a r z o w i B r o ­ nisławowi Szymańskiemu z T u r o śli. Nagrodę specjalną otrzymał Zygmunt Grajewski, garncarz ze Szczuczyna. 2.IX — w G a l e r i i B i u r a W y ­ staw Artystycznych w Zakopanem otwarto wystawę „Podtatrzańskie m a l a r s t w o n a szkle z l a t 1948— — 1 9 7 8 " , rorganizowaną p r z e z M u ­ zeum Tatrzańskie, Min. Kultury i Sztuki, i B W A w Zakopanem. K o m i s a r z e m , i n i c j a t o r e m i twórcą k o n c e p c j i w y s t a w y była m g r H e ­ l e n a Średniawa. W y d a n o i l u s t r o w a ­ ny katalog. 15.X — w P a ń s t w o w y m M u z e ­ u m Archeologicznym w Warszawie o t w a r t o w y s t a w ę rzemiosła. 2 0 . I X — zakończył się w P i ń ­ c z o w i e p l e n e r k a m i e n n e j rzeźby l u ­ d o w e j , po którym j u r y p o d p r z e ­ w o d n i c t w e m d r E w y Fryś-Pietraszk o w e j przyznało n a g r o d y , u f u n d o ­ w a n e p r z e z spółdzielnię „ M i l e n i u m " 253 �z Krakowa i Muzeum Instrumen­ tów M u z y c z n y c h w S z y d ł o w c u . Nagrodę I otrzymał Wojciech S t r z e s z k o w s k i ze w s i Olszówka N o ­ w a , n a g r . I I J a n B e r n a s i e w i c z . ze wsi Jaworzn.a-Gniewce. Przyznano 4 n a g r o d y I I I i 4 wyróżnienia. * 25—26.IX w T o r u n i u rozstrzy­ gnięto k o n k u r s „ W y c i n a n k a L u d o ­ w a " z o r g a n i z o w a n y przez M u z e u m Etnograficzne w Toruniu, Min K u l t u r y i S z t u k i i Cepelię. Na konkurs wpłynęło 7 477 p r a c o d 218 autorów. J u r y , k t ó ­ r e m u przewodniczyła m g r B a r b a r a Zagórna-Tężycka przyznało 3 n a ­ grody I : Jadwidze Łukowskiej z Łowicza, Rozalii Ciapie z M n i c h " w a i A g n i e s z c e M a j e r ze Z ł a k o w a Borowego. Nagrody I I otrzymałj: Józefa M a r e k z S u f c z y n a , M a r i a n ­ na Piętka z Woli Sufczyńskiej, K r y s t y n a Cieślak z S a n n i k , Józefa Furmańska z W i e c h u c i c , M a r i a n n a Bałdyga z Kadzidła, Aleksandra L i w s k a z Dąbrowy, Janina K a p u ­ sta z Ł o w i c z a , Józefa Chaładaj z M o n i e . P r z y z n a n o także 19 nagród I I I i 49 w y r ó ż n i e ń . U M Inne 5 . V I I — rozstrzygnięto k o n k u r s plastyki nieprofesjonalnej woje­ wództw katowickiego i opolskiego, którego tematem były powstania śląskie. K o n k u r s z o r g a n i z o w a ł y W y ­ działy K u l t u r y Urzędów W o j . w K a t o w i c a c h i O p o l u , M u z e u m Gór­ nośląskie w Bytomiu, Muzeum Śląska Opolskiego, Woj. Ośrodek Kultury w Katowicach i W D K w Opolu. N a g r o d y u z y s k a l i : za m a l a r s t w o — I A n t o n i Sprenol z Chorzowa, I I J a n Czuban z Mysłowic, J a n Plomeeki z Chorzowa, nagr. I I I Czesław Chodziuk z Rudy Ślą­ skiej, E w a l d Gawlik z Katowic-Szopienic, R o m u a l d N o w a k z Za­ b r z a . Za rzeźbę p r z y z n a n o t y l k o I nagrodę Stanisławowi Majewskie­ m u ze S t e r n a l i c , za g r a f i k ę n a g r o ­ dę I zdobył J a n N o w a k z K a t o ­ w i c . N a w y s t a w ę pokonkursową w Muzeum Górnośląskim zakwalifi­ k o w a n o 63 o b r a z y , 14 rzeźb i 11 g r a f i k (od 88 a u t o r ó w ) . IX w Jastrzębiu Zdroju rozstrzygnięto k o n k u r s rzeźby g ó r ­ n i c z e j ogłoszony p r z e z k o m i t e t o r ­ ganizacyjny Górniczych D n i K u l ­ t u r y . Przysłano p o n a d 260 p r a c , n a wystawę zakwalifikowano 66. 3 równorzędne n a g r o d y I o t r z y m a l i : A l f r e d Piątek z R y d u ł t ó w za p ł a ­ skorzeźby w w ę g l u , F r a n c i s z e k K u ­ r z e j a z K a t o w i c za z e s t a w p r a c w węglu i A l b i n S t e f a n i u k z R u d y Śląskiej za rzeźby w d r e w n i e . Sztuka ludowa i n n y c h narodów 16.VIII — w M u z e u m Arche­ ologicznym i Etnograficznym w Ł o d z i została o t w a r t a w y s t a w a z o r ­ ganizowana przez M u z e u m Mora­ w s k i e z B r n a posiadające bogate zbiory l u d o w y c h marionetek z r o ­ dowych kolekcji lalkarzy mora­ wskich. 7 — 1 0 . I X — w Częstochowie, z o k a z j i D n i Okręgu P e r n i k w B u ł ­ garii pokazano wystawę „Trady­ c y j n a S z t u k a L u d o w a Okręgu P e r ­ n i k w X I X i X X w.". Pokazano t k a n i n y i s t r o j e oraz o z d o b y z m e ­ talu. Ю M M SUMMARY OF A R T I C L E S L u d w i k S t o m m a — MAGIC TODAY ( p a r t 2) F o l k b e l i e f s a r e o r g a n i s e d b y : 1) a c o m b i n a t i o n of o p p o s e d o r m e d i a t i n g e l e m e n t s ; 2) a c h o i c e of d e s i g n a ­ t i o n s f o r these e l e m e n t s ; 3) a c o m b i n a t i o n a n d „ f a b u l a r i s a t i o n " o f these d e s i g n a t i o n s . T h e s e a c t i v i t i e s a r e o n t h e o n e h a n d g o v e r n e d b y t h e generał l a w s o f s t r u c t u ­ r e a n d o n t h e o t h e r — as f a r as t h e c h o i c e o f o p p o s i ­ tion, m e d i a t i o n or designations are concerned, they are q u i t e a r b i t r a r y . T h u s f o l k beliefs ( m y t h , magic) link t w o n a t u r e s w i t h i n t h e m s e l v e s : l o g i c — w h i c h is b a ­ sed o n d i s c o v e r i n g t h e i m p l i c a t i o n s o f t h e l a w s o f s t r u ­ cture a n d the near poetic (metaphoric) wmich governs t h e c h o i c e o f t h e c o n c r e t e — e x t e r n a l dress, f o r m o f the belief. T h i s d u a l i t y presents m a n y d i f f i c u l t i e s f o r e t n o g r a p h e r s . S o m e , l i k e J . S. W a s i l e w s k i , go t o o f a r i n w i d e n i n g t h e l i m i t s of t h e elements w h i c h are gove­ r n e d by laws a n d others are i n c l i n e d to notice no more t h a n p u r e a r b i t r a r i n e s s i n folk m y t h s a n d magic. A t t h e same t i m e b o t h these tendencies lead to g l a r i n g m i ­ s i n t e r p r e t a t i o n s . T h e a n a l y s i s t h e n o u g h t to c o v e r b o t h t h e d e s t r u c t i v e e l e m e n t — t h e d i s m a n t l i n g of t h e d i s c o ­ urse d o w n to i t s basic elements, w h i c h shows t h e p r i n ­ ciple of its logical construction; a n d the constructive e l e m e n t -— w h i c h b r i n g s back t h e o r i g i n a l f o r m — a n d m u s t t h u s s h o w t h e p a r a m e t a p h o r i c side o f t h e c o m p o ­ s i t i o n . M e r e d e s t r u c t i o n h o w e v e r leads i n t o t h e b l i n d alley of s t r u c t u r a l i s t t r u i s m s ; w h i l e w i t h o u t i t con­ s t r u c t i o n is s i m p l y i m p o s s i b l e , f o r i t w o u l d h a v e t o be based o n l y c n i l l u s o r y i n t u i t i o n . A n u n d e r s t a n d i n g of t h e p o e t i c s p h e r e o f m a g i c a n d m y t h leads i n c o n s e q u ­ ence t o a r e s t o r a t i o n t o i t of h i s t o r i c i s m . T h e b a s i c l a w s of s t r u c t u r e c a n h o l d good f o r m a n k i n d b u t p o ­ e t r y , e v e n i n t h e w i d e s t sense, is s h a p e d b y t h e c h a n ­ g i n g c u r r e n t s o f h i s t o r i c a l consciousness. A l i c j a M a l e t a — A CENTRE OF FOLK NUFACTURE IN BRZOZA STADNICKA TOY MA­ B r z o z a S t a d n i c k a is i n t h e R z e s z ó w p r o v i n c e n e a r Leżajsk. W o o d e n d o m e s t i c t o o l s a n d o t h e r i m p l e m e n t s h a v e b e e n p r o d u c e d h e r e f o r ages a n d s i n c e t h e e n d 254 of t h e X I X t h c e n t u r y w o d e n t o y s h a v e b e e n made h e r e as w e l l . T h e y w e r e m o d e l l e d o n t h o s e p r o d u c e d i n t w o n e a r b y c e n t r e s : Leżajsk a n d J a w o r o r ( n o w i n the ZSRR). T h e a r t i c l e begins b y p r e s e n t i n g t h e h i s t o r y of t h e d e v e l o p m e n t of t h e c e n t r e f r o m t h e e n d o f t h e X I X t h c e n t u r y t o t h e p r e s e n t d a y . T h e c h a n g e s i n t h e social s t a t u s o f t h e t o y m a k e r s a r e i n t e r e s t i g as i n t h e b e g i n ­ n i n g up to the I l n d W o r l d W a r they w e r e looked upon by t h e i r n e i g h b o u r s w i t h c o n t e m p t . I n t h e p o s t w a r years i n s t i t u t i o n s connected w i t h Cepelia have come to s p o n s o r t h e i r p r o d u c t i o n . T h e a u t h o r discusses t h e c o n ­ d i t i o n s u n d e r w h i c h t h e t o y m a k e r s w o r k w i t h t h e co­ o p e r a t i v e s a n d also t h e reasons f o r f a i l u r e s . T h e second p a r t o f t h e a r t i c l e is d e v o t e d t o p r o ­ d u c t i o n techniques at Brzoza. T h e characteristic t o y h e r e is t h e w o o d e n h o r s e . T h e t y p e s of w o o d u s e d i n t h e p a s t a n d a t - p r e s e n t a r e d i s c u s s e d a n d t h e r e is also a d e s c r i p t i o n of t h e t o y m a k e r s t o o l s , t h e w a y t h e y m a k e t h e horses, f r o m t h e d r a w i n g b o a r d d e s i g n t o t h e p a i n t i n g o f t h e f i n i s h e d t o y . T h e r e is also a n ac­ count, of t h e p a i n t s used. The t h i r d p a r t describes t h e f i r s t toys — t w o t y ­ pes o f h o r s e „ f i a t " a n d „ r o u n d " a n d also t h e g r a d u a l w i d e n i n g t o n e w designs i n t r o d u c e d b y c e r t a i n t o y m a ­ k e r s (horses a n d c a r t s , c r a d l e s , w h e e l b a r r o w s , d u c k s w i t h m o v i n g wings, clowns on a cart w i t h t w o t u r n i n g s h i e l d s , c l a t t e r i n g w h e e l s , cars, a i r p l a n e s , d o l l s c a r t s , rattles, w i n d m i l l s , r o u n d a b o u t s , m i n i a t u r e s of c o n t e m p o ­ r a r y v e h i c l e s a n d m a c h i n e r y . T h e d e s i g n of t h e t o y s has been i n f l u e n c e d b o t h b y t r a d i t i o n a l p a t t e r n s a n d n e w ones p u t f o r w a r d b y C e p e l i a ) . T h e f o u r t h p a r t o f t h e a r t i c l e i s d e v o t e d to t h e history of t h e decoration of t h e toys m a d e i n Brzoza. T h e types of p a i n t i n g are discussed — t h e colours, t h e decorative themes, t h e d r a w i n g of the o r n a m e n t s i n t h e v a r i o u s t y p e s of toys. F i n a l l y t h e f o r m s of t r a d e i n toys t h e toys f r o m Brzoza S t a d n i c k a are described i n t h e h i s t o r i c a l perspe­ ctive f r o m t h e local m a r k e t p l a c e s to contacts w i t h Ce­ pelia. �