<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<item xmlns="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5" itemId="10185" public="1" featured="0" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5 http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5/omeka-xml-5-0.xsd" uri="https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/items/show/10185?output=omeka-xml" accessDate="2026-09-27T04:15:37+00:00">
  <fileContainer>
    <file fileId="10163">
      <src>https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/0d62460486c356d59bfab809507ba84f.pdf</src>
      <authentication>164bb6d2bab822b08f072428eb54da2a</authentication>
    </file>
  </fileContainer>
  <collection collectionId="5">
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25237">
                <text>Etnografia Polska</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="49">
            <name>Subject</name>
            <description>The topic of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25238">
                <text>etnografia, etnologia</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="41">
            <name>Description</name>
            <description>An account of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25239">
                <text>czasopismo</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="40">
            <name>Date</name>
            <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25240">
                <text>1958-</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="47">
            <name>Rights</name>
            <description>Information about rights held in and over the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25241">
                <text>Licencja PIA</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="42">
            <name>Format</name>
            <description>The file format, physical medium, or dimensions of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25242">
                <text>pdf</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="44">
            <name>Language</name>
            <description>A language of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25243">
                <text>polski</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="39">
            <name>Creator</name>
            <description>An entity primarily responsible for making the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25254">
                <text>IAiE PAN ( d.IHKM PAN)</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="45">
            <name>Publisher</name>
            <description>An entity responsible for making the resource available</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="25255">
                <text>IAiE PAN</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </collection>
  <itemType itemTypeId="1">
    <name>Text</name>
    <description>A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text.</description>
  </itemType>
  <elementSetContainer>
    <elementSet elementSetId="1">
      <name>Dublin Core</name>
      <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="46">
          <name>Relation</name>
          <description>A related resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="121154">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:1458</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="40">
          <name>Date</name>
          <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="121155">
              <text>1992</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="43">
          <name>Identifier</name>
          <description>An unambiguous reference to the resource within a given context</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="121156">
              <text>oai:cyfrowaetnografia.pl:1348</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="50">
          <name>Title</name>
          <description>A name given to the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="121157">
              <text>Spis treści / ETNOGRAFIA POLSKA 1992 t.36 z.1</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="41">
          <name>Description</name>
          <description>An account of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="121158">
              <text>ETNOGRAFIA POLSKA 1992 t.36 z.1, s.3-4</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="44">
          <name>Language</name>
          <description>A language of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="121159">
              <text>pol.</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="45">
          <name>Publisher</name>
          <description>An entity responsible for making the resource available</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="121160">
              <text>Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="42">
          <name>Format</name>
          <description>The file format, physical medium, or dimensions of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="121161">
              <text>application/pdf</text>
            </elementText>
            <elementText elementTextId="121162">
              <text>application/pdf</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
    <elementSet elementSetId="4">
      <name>PDF Text</name>
      <description>Text capture metadata for PDF documents</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="52">
          <name>Text</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="121163">
              <text>INSTYTUT
ARCHEOLOGII
I
POLSKIEJ
A K A D E M I I

ETNOLOGII
NAUK

E T N O G R A F I A POLSKA
XXXVI
Zeszyt 1

Warszawa
1992

�REDAKTOR: WANDA PAPROCKA
SEKRETARZ REDAKCJI: IWONA KABZjNSKA-STAWARZ

Członkowie Rady Redakcyjnej: María Biernacka, Mirosława Drozd-Piasecka,
Zbigniew Jasiewicz, Andrzej Stawarz, Anna Zambrzycka-Kunachowicz

Adres Redakcji: 00-140 Warszawa, AJ. Solidarności 105

Etnografia Polska © Copyright 1992. All Rights Reserved
All Papers and Photos are copyright to their authors and to Etnografia Polska

Printed in Poland

PL ISSN 0071-1861

Skład i druk:
Zakład Wydawniczy Letter Quality
01-026 Warszawa, Anielewicza 25 m. 104, 96, tel. 381488, 38 2627
Zam. nr 49/92. Objętość 18,5 ark. wydawn. Nakład 900 egz. Papier offset 80 g

�SPIS TREŚCI
Od Redakcji

5
ARTYKUŁY
Część I

Jolanta W r o ń s k a -Definicje etnografii i etnologii w polskich encyklopediach z drugiej
połowy X I X i początku XX wieku
Definitions of Ethnography and Ethnology in Polish Encyclopaedies from the
second half of 19th and the beginning of 20th с
Po со nam antropologia? - Sławoj Szynkiewicz

7
20
21

Część II
Mirosława D r ozd-Pi a seek a - Konflikt pozytywny Lewisa A. Coserá
Marian Grzegorz G e r l i c h - Współczesne podziały górnośląskiej zbiorowości regional­
nej jako problem etnograficzny
Ethnographical Aspects of Contemporary Division of High Silesian Communities
Janusz M u c h a - Konflikt, symbioza, izolacja. Stosunki etniczne na polskim
Podkarpaciu
Conflict, Symbiosis and Isolation. Ethnic Relations in the Polish Part of the
Carpathian Region
Andrzej W o ź n i a k - Z dziejów gruzińskiej diaspory w Polsce
An Outline of the History of Georgian Diaspory in Poland
Dagnosław D e m ski - Niektóre problemy pogranicza kulturowego na przykładzie
społeczności pasterskich z północno-zachodnich Indii
Some Problems of Cultural Frontier in the Case of Pastoral Communities from
North-West India
Danuta Stasik - Wybrane aspekty kontaktu kultur w literaturze hindi
Selected Aspects of Culture Contact in Hindi Literature

25
35
62
65
79
81
97
99
117
119
134

Część III
Iwona K a b z i ń s k a - S t a w a r z - Nic w przyrodzie nie ginie
Nothing Gets Lost in Nature

135
157

RECENZJE I OMÓWIENIA
[Etnologia w rozterkach.] Metodologiczne problemy badań nad kulturą i tradycją, red.
T. Karwicka, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Toruń 1991 - Barbara
Olszewska-Dyonizidk

161

�Ewa Nowicka, Świat człowieka - świat kultury. Systematyczny wykład problemów
antropologii kulturowej, Warszawa 1991, PWN - Barbara Olszewska-Dyoniziak
Barbara Olszewska-Dyoniziak, Człowiek - kultura - osobowość. Wstęp do klasycznej
antropologii kultury, Kraków 1991, ss. 297 - Teresa Konvička
Jerzy Damrosz, Rozwój pojęć podstawowych w polskiej nauce o kulturze ludowej do
1939 roku, Wrocław 1988, Ossolineum, ss. 183 - Aleksander Lipski
Andrzej Sakson, Mazurzy - społeczność pogranicza. Przedmowa Jana Szczepańskiego,
Poznań 1990, Wydawnictwo Instytutu Zachodniego Ziemie Zachodnie - Studia
i Materiały Nr 15, ss. 342 - Iwo Nowak
Krzysztof Renik, Podpolnicy. Rozmowy z ludźmi Kościoła na Litwie, Łotwie, Białorusi
i Ukrainie 1990-1991, Warszawa 1991, Oficyna Przeglądu Powszechnego, ss. 350
- Iwona Kabzińska-Stawarz
Zaolzie. Studia i materiały z dziejów społeczności polskiej w Czecho-Słowacji, M.G.
Gerlich, D.K. Kadłubiec (red.), Katowice 1992, ss. 115 - Andrzej Stawarz
J. Ligęza, Dzieła, 1.1, Katowice 1991, ss. 176, t. П, Katowice 1992, ss. 126+96+152+10
nlb. - Andrzej Stawarz
The Conservation of Culture: Folklorists and the Public Sector, Burt Feintuch (ed.),
Lexington: The University Press of Kentucky 1988, ss. 288 - Anna Brzozowska-Krajka, Wiesław Krajka
Vladimir Vaclik, Lidové Betlémy v Cechách a na Moravě, Praha 1988, wyd. Vyšehrad, ss.
127, ilustr. — Mirosława Drozda-Piasecka
P. Salner a kolektiv, Taká bola Bratislava, Bratislava 1991, ss. 199 - Andrzej Stawarz
Svod étnografičeskich ponjatij i terminov. Ětnografija i smežnye discipliny. Ětnografičeskie subdyscypliny. Školy i napravlenija. Metody, Moskva 1988, ss. 223 - Iwona
Kabzińska-Stawarz
Etnologia Europae Centralis. Časopis pro národopis sřední, východní a jihovýchodní
Evropy, Nr 1 :1992, ss. 93

167
175
180

187

191
196
197

199
209
213

215
217

NEKROLOGI
Ion Vládutiu (30.01.1929-11.10.1991) - Zofia Szromba-Rysowa, Danuta Tylkowa . . . .

221

Redakcja pragnie przeprosić dr Olgę Goldbergową za błąd w tytule jej artykułu, zamiesz­
czonego w t. 35, z. 2 naszego pisma. Tytuł powinien brzmieć: „Księga pamięci a mit żydowskiego
miasteczka".

Etnografia Polska is regularly listed in the International Current Awareness Service: Anth­
ropology. Selected material is indexed in the International Bibliography of Social and Cultural
Anthropology

�Szanowni Państwo!
Proponowane Państwu artykuły i recenzje jeszcze wyraźniej niż dotych­
czas nawiązują do spraw ważnych dla całego środowiska, wobec których
trudno pozostać obojętnym. Już rzut oka na zawartość Zeszytu wskazuje, iż
znajdujemy się w punkcie zwrotnym, w momencie przełomu, który może
mieć istotne znaczenie dla przyszłości naszej dyscypliny.
Sprawą pierwszorzędną jest trwająca dziś dyskusja nad adekwatnością
nazwy: etnografia, etnologia, antropologia społeczna, kulturowa... do ja­
kości, charakteru i zakresu prac prowadzonych w polskich placówkach
mających w nazwie te właśnie terminy. Pociąga to za sobą nie tylko
konieczność samookreślenia się, zdefiniowania uprawianego zawodu, lecz
także usytuowania siebie i swoich prac na peryferiach lub w centrum
nauki światowej, wreszcie - odpowiedzi na pytanie, czy mieszczą się one
w tradycyjnym sposobie pojmowania naszej dyscypliny, czy też wnoszą
coś nowego, inspirującego, choćby propozycje nowatorskiego przedstawienia
dotychczasowych osiągnięć etnologów i reprezentantów innych, bliskich
etnologii dyscyplin.
Zwiastunem zarysowania się nowego obszaru zagadnień jest prezentowa­
ny blok artykułów, które łączy wspólny motyw: konflikt, kwestia życia na
pograniczu, współistnienia różnych grup etnicznych. Jesteśmy dziś świad­
kami szczególnego zainteresowania tego typu sprawami. Mówi się o nich
jednak głośno przede wszystkim w aspekcie polityczno-ekonomicznym
(kwestia regionów, praw mniejszości, swobód religijnych itp.). Zbyt słabo
słyszalny jest natomiast w Polsce głos etnologów i innych badaczy kultury.
Z jednej strony jest to zapewne wynikiem świadomego unikania spraw
wymagających zagłębienia się w politykę, z drugiej - konieczności prze­
prowadzenia badań, nabrania dystansu, odczekania, zanim wyciągnie się
wnioski i ogłosi generalne wyniki prac o nie tylko naukowym znaczeniu.
Redakcja pragnie kontynuować tematykę tzw. pogranicza, interakcji
i konfliktów kulturowych, współżycia różnych grup etnicznych, kultur i sub­
kultur, rozmaitych odcieni relacji: swój - obcy. W kwestiach tych nie padły
jeszcze ostatnie słowa, a czas, w którym żyjemy jest wyraźną cezurą od­
dzielającą przeszłość od stającej się na naszych oczach przyszłości, wyras­
tającej z konkretnego podłoża, nierzadko tak bardzo obrosłego milczeniem.

�6
Będziemy Państwu wdzięczni za ewentualne artykuły, komunikaty, in­
formacje o konferencjach, recenzje z ukazujących się prac poświęconych
wymienionym zagadnieniom. Nie znaczy to, oczywiście, że rezygnujemy
z innych tematów!
Niestety, musimy też wspomnieć o kolejnym - tym razem bolesnym
- sygnale zmian. Otóż, środki jakie otrzymaliśmy na druk kolejnych rocz­
ników nie pozwoliły nam na wypłacenie honorariów autorskich. Zdajemy
sobie sprawę z negatywnych konsekwencji takich decyzji (podjętych poza
Redakcją) dla losu publikacji naukowych i środowiska. Wierząc, że jest to
tylko przejściowy objaw kryzysu - tym goręcej pragniemy podziękować
Autorom, którzy zdecydowali się wydrukować swoje artykuły i recenzje
bezpłatnie.
Redakcja

�</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
  </elementSetContainer>
</item>
