https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/b5e4bbb12a29570868e76d3b8a1f8910.pdf c1308b944498cf3eb9e9a10c48f1e91e Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Etnografia Polska Subject The topic of the resource etnografia, etnologia Description An account of the resource czasopismo Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1958- Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource polski Creator An entity primarily responsible for making the resource IAiE PAN ( d.IHKM PAN) Publisher An entity responsible for making the resource available IAiE PAN Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:932 Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1978 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:857 Title A name given to the resource Kronika / ETNOGRAFIA POLSKA 1978 t.22 z.1 Description An account of the resource ETNOGRAFIA POLSKA 1978 t.22 z.1, s.233-236 Language A language of the resource pol. Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text К R О N I K A „Etnografia P o l s k a " , t. X X I I B A D A N I A E T N O G R A F I C Z N E NAD KULTURĄ ROBOTNICZĄ Od W 1961 r. działa n a t e r e n i e Ż y r a r d o w a M u z e u m początkach zmieniono statutu 1976 г., w związku nazwę placówki z nowym na Muzeum Obok tematyki m i a s t a Ż y r a r d o w a (i k o o r d y n o w a n i a r e n i e w o j . s k i e r n i e w i c k i e g o ) , rozpoczęto o r g a n i z o w a n i e lono, że dział t e n będzie gromadził, zabezpieczał przede w s z y s t k i m z t e r e n u samego Robotniczego. administracyjnym kraju, Okręgowe. Jednocześnie nastąpiła i c h a r a k t e r u działalności M u z e u m . r u c h u robotniczego ŻYRARDOWA Historii R u c h u podziałem Żyrardowa z. 1 zmiana obejmującej historię tego r o d z a j u badań n a t e ­ działu etnograficznego. i opisywał z a b y t k i Usta­ etnograficzne oraz z jego najbliższych okolic. Z e względu n a szczególny c h a r a k t e r m i a s t a ( h i s t o r y c z n y , u r b a n i s t y c z n y i społeczno-kulturowy) postanowiono w pierwszych latach pracy działu etnograficznego skupić się n a p r o b l e m a t y c e k u l t u r y robotniczej. B a d a n i a tego r o d z a j u nie były t a m j e s z c z e prowadzone. czynkarskim B r a k jest szczegółowych źródeł, n a w e t itp. G r o m a d z e n i e zabytków opracowań o c h a r a k t e r z e p r z y - obrazujących kulturę czątkowane zostało w r o k u 1975 z i n i c j a t y w y m g r B a r b a r y nej d y r e k t o r k i M u z e u m . Na ogłoszony w miejscowej z a b y t k o w y c h przedmiotów mieszkańcy o d p o w i e d z i e l i robotniczą zapo­ Dzierżanowskiej, obec­ prasie apel o przekazywanie s z y b k o i w ciągu k i l k u z a l e d ­ w i e miesięcy z e b r a n o przeszło 250 eksponatów ( w f o r m i e darów). O b e c n i e w znajduje Muzeum się p o n a d 450 eksponatów, głównie z t e r e n u Żyrardowa. Większość p r z e d ­ miotów pochodzi z przełomu X I X i X X w. oraz z o k r e s u międzywojennego. D o n a j ­ c i e k a w s z y c h należy zaliczyć kolekcję s e r w e t e k l n i a n y c h , m.in. h a f t o w a n y c h p r z e z robotnice, k o m p l e t y b i e l i z n y stołowej, u n i k a l n e e g z e m p l a r z e bielizny ręcznie damskiej (z początku X X w.) oraz cały szereg przedmiotów wchodzących w skład g o s p o d a r ­ stwa domowego. J e s z c z e w końcu 1975 r. udało się ze z g r o m a d z o n y c h zabytków urządzić stałą ekspozycję izby robotniczej, odpowiadającej s w y m c h a r a k t e r e m w n ę ­ trzom mieszkalnym w domach „robotniczych" Żyrardowa w okresie pierwszych l a t naszego s t u l e c i a (przed r o k i e m 1914). P r z y urządzaniu i z b y p r a c o w n i c y Muzeum k o n s u l t o w a l i się z n a j s t a r s z y m i mieszkańcami m i a s t a , co p r z y b r a k u źródeł n a u k o ­ w y c h pozwoliło n a w i e r n e o d t w o r z e n i e t a k i c h szczegółów, j a k r o z m i e s z c z e n i e sprzę­ tów g o s p o d a r s t w a domowego, właściwie u m e b l o w a n i e i t p . W październiku 1976 r. s z e ­ r e g eksponatów e t n o g r a f i c z n y c h (m.in. w a r s z t a t t k a c k i d r e w n i a n y , o b r u s y i s e r w e t ­ ki) umieszczono Ogólny w nień b a d a w c z y c h XIX stałej program (lata został już z a s a d n i c z o z a l i c z o n o : 1) d a w n e t r a d y c j e w. n a potrzeby robotniczych ekspozycji historycznej „Żyrardów badań od 1870 do współczesności); wnętrz 3) i o b y c z a j a c h (2 poł. X I X w. do dziś). O s t a t n i e z a g a d n i e n i e szeroko. O b e j m u j e inne formy ono z w y c z a j e l a t a c h 1829-1945". zmiany mieszkań w w dziedzin k u l t u r y robotniczej bardzo i obrzędy r o d z i n n e i doroczne, g r y i z a b a w y rzyską itp., a także całokształt oficjalnego w rodzin zwyczajach jest rozumiane spędzania c z a s u wolnego, s t o s u n k i międzypokoleniowe, etykietę jest nie tylko dokonanie zagad­ ręcznego t k a c t w a (rozwiniętego zakładów I n i a r s k i c h ) ; 2) p r z e m i a n y około w określony. D o głównych oraz towa­ życia k u l t u r a l n e g o m i a s t a . C e l e m badań miarę pełnego i o b i e k t y w n e g o (na t l e ogólnego r o z w o j u opisu najważniejszych m i a s t a ) , a l e również c h a r a k ­ t e r y s t y k a i s t o t n y c h c e c h tej k u l t u r y , pogłębiona a n a l i z a kierunków i efektów z m i a n . �234 KRONIKA B a d a n i a n a d o b y c z a j a m i r o b o t n i c z y m i w Żyrardowie rozpoczęto w połowie 1976 r. po nawiązaniu współpracy między M u z e u m Etnografii Uniwersytetu Warszawskiego. Okręgowym w Żyrardowie a Podjęte z a g a d n i e n i e b a d a w c z e Katedrą „Przemiany o b y c z a j u i m o d y w środowisku r o b o t n i c z y m Ż y r a r d o w a " zostało włączone do p r o b ­ l e m u węzłowego „Polska k u l t u r a n a r o d o w a , czaj i moda We j a k o pojęcie k o d u wstępnym jej tendencje rozwoju i percepcja. O b y ­ informacyjnego etapie badań, trwającym stosunkach w od s i e r p n i a z r e a l i z o w a n o następujące przedsięwzięcia: 1 — dokonano ficznych (pod dotyczących (mgr kątem historii i k u l t u r y Andrzej Stawarz) nina Hassowa); ogólnego zasadniczego 2 — tematu przy Żyrardowa), międzygrupowych". 1976 do s t y c z n i a 1977 r. wstępnych p r a c uwzględnieniu opracowano bibliogra­ istniejących bibliografię i bibliografię zawartości c z a s o p i s m z a l a t a 1946-1976 ( A n t o ­ przeprowadzono kwestionariusza 55 w y w i a d ó w , w sondażowo-problemowego t y m 50 w y w i a d ó w „Obyczaj i moda w według środowi­ s k u r o b o t n i c z y m Ż y r a r d o w a " , o p r a c o w a n e g o p r z e z dr. A n d r z e j a Woźniaka d y te przeprowadziły studentki Katedry Etnografii U W końca X I X i początku X X w i e k u " ( o p r a c o w a n i e kwestionariusza i Kuczyńska); 3 — n a p o d s t a w i e wywiadów opracowano informacji przeprowadzenie u z y s k a n y c h drogą i zgadzają się uczestniczyć w dalszych badaniach. wstępnym etapie badań rozpoczęto także p r a c e zmierzające do z e b r a n i a i materiałów oraz 5 robotniczych kartotekę informatorów obejmującą głównie osoby, które są najlepszymi informatorami nia (wywia­ oraz A . S t a w a r z ) , w y w i a d ó w według k w e s t i o n a r i u s z a szczegółowego „Wnętrza mieszkań wywiadów dr A n n a prac rozumowaną (głównie archiwalnych) dotyczących całokształtu We opracowa­ życia kultural­ nego w Żyrardowie n a przełomie X I X i X X w. ( o p r a c o w u j e m g r B . D z i e r ż a n o w ska). P l a n pracy badawczej n a r o k 1977, który będzie stanowił z a s a d n i c z y etap g r o ­ m a d z e n i a materiałów t e r e n o w y c h i a r c h i w a l n y c h oraz i c h wstępnego nia przewiduje: 1 — kontynuowanie badań według p r a w i o n e g o i rozszerzonego po wstępnym riusza planuje mieszkańców (rodzin) się z b a d a n i e n i c z y c h " (do badań zostaną w y b r a n e najmniej domu od 30 do 50°/o lokatorów etapie badań); według tego w wybranych domach stanowią 3 — rozpoczęcie badań l u d z i e s t a r s i , mieszkający „robotniw badań n a d wnętrzem szczegółowych nad ubiorem w r o b o t n i c z y m ; 4 — rozpoczęcie a r c h i w a l n y c h poszukiwań o d p o w i e d n i c h przy­ danym mieszkań środowisku źródeł p i s a ­ n y c h i i k o n o g r a f i c z n y c h . Rozważana j e s t również możliwość p r z e p r o w a d z e n i a cze w 1977 r. k o n k u r s u o t w a r t e g o n a relację ( w s p o m n i e n i e ) ujmując, dawnej kultury włącznie). P o d s u m o w a n i e robotniczej w Żyrardowie międzywojennego s e m i n a r i u m naukowego, stąpi pod k o n i e c 1977 r. w K a t e d r z e E t n o g r a f i i U W . P l a n o w a n e n i z o w a n i e s e s j i poświęconej k u l t u r z e robotniczej jesz­ dotyczącą, ogólnie r z e c z (do o k r e s u tego e t a p u badań, w f o r m i e (po­ kwestiona­ n i e m n i e j niż t r z y b u d y n k i , w których od kilkudziesięciu l a t ) ; 2 — k o n t y n u o w a n i e robotniczych; opracowywa­ ogólnego k w e s t i o n a r i u s z a Żyrardowa jest również w tutejszym na­ zorga­ Muzeum Okręgowym. Andrzej Z X MIĘDZYNARODOWEJ KONFERENCJI EUROPEJSKICH W W dniach 13-18 września ROBOCZEJ ZABOROWIE 1976 r. odbyła POD się X Stawarz ETNOCHOREOLOGOW WARSZAWĄ Międzynarodowa Konferencja R o b o c z a z udziałem etnochoreologów reprezentujących różne k r a j e e u r o p e j s k i e , ganizowana w r a m a c h planu naukowego Instytutu S z t u k i Polskiej Akademii zor­ Nauk p r z e z Pracownię D o k u m e n t a c j i F o l k l o r u . G ł ó w n y m t e m a t e m k o n f e r e n c j i b y ł y „ P r o b - �235 KRONIKA lemy klasyfikacji europejskich tańców ludowych ze szczególnym uwzględnieniem tańców k o r o w o d o w y c h i s o l o w y c h " . Wygłoszono i p r z e d y s k u t o w a n o częcych tańców kolistych muzyki Ludowej W A N korowodowych syfikacja w Budapeszcie; tańców rumuńskich ludowych tańców powiązania Zasady klasyfikacji PAN, Warszawa; polskich korowodowych Hailing, tańców — węgierskich dr G . Martin, kształtowania się form dziew­ Instytut bułgarskich — A. Iliewa, Instytut M u z y k i B A N w Sofii; — A. Giurchescu, Instytut i F o l k l o r u w B u k a r e s z c i e ; Tańce korowodowe nej Typy następujące r e f e r a t y : i ich europejskie ludowych akrobatyczny i solowe — taniec w Polsce Kla­ Etnografii w kontekście ogól­ d r G r . Dąbrowska, I n s t y t u t S z t u k i norweski — czy europejski? — R. W a r m e , T e a t r O p e r y i B a l e t u w Oslo. P r z e p r o w a d z o n o również dyskusję n a t e m a t a n a l i z y f o r m a l n e j n a p o d s t a w i e tez p r z y g o t o w a n y c h tańców ludowych do tego t e m a t u p r z e z d r H . L a u d o w ą i E . K r ó - schlową z I n s t y t u t u E t n o g r a f i i i F o l k l o r y s t y k i C A N , P r a h a . Grażyna Dąbrowska �