https://zbiory.etnologia.uw.edu.pl/files/original/7f29d5968c3ba7f188576e07061038d1.pdf 82841b203e16698a6f340f11ee8bc104 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lud Publisher An entity responsible for making the resource available Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PTL Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource pdf Language A language of the resource pol Type The nature or genre of the resource czasopismo Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Relation A related resource oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:4426 Rights Information about rights held in and over the resource Licencja PIA Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1976 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context oai:cyfrowaetnografia.pl:4118 Title A name given to the resource Kronika / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1976 t.30 z.2 Description An account of the resource Polska Sztuka Ludowa 1976 t.30 z.2; s.123-124 Language A language of the resource pol Publisher An entity responsible for making the resource available Instytut Sztuki PAN Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf PDF Text Text capture metadata for PDF documents Text K R O N I X — X I I Imprezy folklorystyczne i regionalne 26.X — w Muzeum E t n o g r a f i c z n y m w T o r u n i u o d b y ł o się X I Spotkanie z Folklorem. W programie i m p r e z y zorganizowano w y s t ę p y Regionalnego Zespołu „ P a ł u k i " i kiermasz p a ł u c k i c h wyrobów ludowych. * Konkursy i wystawy l . X — w Łódzkim Domu Kultury o t w a r t a z o s t a ł a W y s t a w a Wojskowej T w ó r c z o ś c i Plastycznej, zorganizowana przez GZP, W y d z . K u l t u r y i Sztuki U r z ę d u m . Ł o d z i oraz Z a r z ą d P o l i t y c z n y Pomorskiego O k r ę g u Wojskowego. N a w y s t a w ę n a d e s ł a n o ze wszystkich o k r ę ­ gów wojskowych 800 prac, z k t ó r y c h zakwalifikowano 344. A u t o r z y najcie­ kawszych prac o t r z y m a l i nagrody i w y ­ różnienia. * LX — w Muzeum Kujawskim we W ł o c ł a w k u o t w a r t e z o s t a ł o I I Bien­ nale Fajansu W ł o c ł a w s k i e g o , zorgani­ zowane przez M u z e u m , Włocławskie Z a k ł a d y Ceramiki S t o ł o w e j , M K i S , W y d z . K u l t u r y i Sztuki U r z ę d u W o j . O t w a r c i a dokonał członek Biura Politycznego, wicepremier, minister K u l t u r y i S z t u k i — J ó z e f Tejchma. * 6.X — w Państwowym Muzeum E t n o g r a f i c z n y m w Warszawie o t w a r t a z o s t a ł a pokonkursowa w y s t a w a i n s t r u ­ m e n t ó w ludowych z terenu Mazowsza. Organizatorami w y s t a w y b y l i : Muzeum i Cepelia. * 16,X — w Muzeum Regionalnym w Radomsku o t w a r t a z o s t a ł a w y s t a w a pn. „ K w i a t y z K o z i e g ł o w ó w " , zorgani­ zowana przez Muzeum i Sp. „ Z a w a d a " . * 20.X — w P a ń s t w o w y m Etnograficznym w Warszawie w y s t a w ę ponad 300 r y t u a l n y c h dowych masek N u s a n t a r y ze Andrzeja W a w r z y n i a k a (obecnie Azji i Pacyfiku w Warszawie). Muzeum otwarto i obrzę­ zbiorów Muzeum * 6.XI — w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie o t w a r t o p o k o n k u r s o w ą w y s t a w ę m a l a r s t w a nieprofesjonalnego G ó r n o ś l ą s k i e g o O k r ę g u P r z e m y s ł o w e g o pn. „ Z y c i e R e g i o n u " . Organizatora mi b y l i : M u z e u m w Z a b r z u , Państwowe Muzeum Etnograficzne A 1975 w Warszawie, U r z ą d W o j . w K a t o w i c a c h , W y d z i a ł K u l t u r y i Sztuki. Komisarzem wystawy i autorem katalogu była, m g r K r y s t y n a K a c z k o . Pokazano prace 43 a u t o r ó w , m . i n . B r o n i s ł a w a i Euge­ niusza K r a w c z u k ó w , E w a l d a G a w l i k a , Pawła Wróbla. W grudniu wystawę przeniesiono do M u z e u m Etnograficznego w Toruniu. * 29—30.XII — w Państwowym Mu­ zeum E t n o g r a f i c z n y m w Warszawie o d b y ł y się w y s t ę p y beskidzkich z e s p o ł ó w k o l ę d n i c z y c h , k t ó r o n a s t ę p n i e przedefi­ l o w a ł y u l i c a m i Warszawy. I m p r e z ę zor­ ganizowano p r z y w s p ó ł p r a c y R a d y G ł ó w ­ nej Federacji Z S M P . K 1 3 . X I — w Rzeszowie r o z s t r z y g n i ę t o konkurs p n . „ K o w a l s t w o ludowe w o j . rzeszowskiego" zorganizowany przez M u ­ zeum O k r ę g o w e w Rzeszowie. D o u d z i a ł u w konkursie zaproszono 195 k o w a l i , z k t ó r y c h u d z i a ł wzięło 15-tu. J u r y p o d p r z e w o d n i c t w e m mgr I n g i Sapeta p r z y z n a ł o nagrody z funduszu M K i S . N a g r o d ę I o t r z y m a ł J a n Szajnar, w. Kosina, nagrody I I — Marcin Maj­ cher, w . J a g i e ł ł ą , J a n M a r g a ń s k i , K o l ­ buszowa D o l n a . P o n a d t o przyznano 3 nagrody I I I oraz 4 w y r ó ż n i e n i a . * 16.XI — w Gdańsku otwarta została V Wojewódzka Wystawa Plastyki Ama­ torskiej. Zaprezentowano t u prace na­ grodzono na V P r z e g l ą d z i e Plastyki A m a t o r s k i e j zorganizowanym przez W o j . O ś r o d e k K u l t u r y i W R Z Z . Z okazji w y s t a w y zorganizowano s e m i n a r i u m po­ ś w i ę c o n e zagadnieniom p l a s t y k i amator­ skiej, joj f u n k o j i s p o ł e c z n e j i k u l t u r o ­ twórczej . * 2 4 . X I — w Muzeum Regionalnym w Żywcu otwarto pokonkursową wy­ stawę haftu żywieckiego. Organizatorami k o n k u r s u b y l i : Cepelia, Z M L i g i K o b i e t w Ż y w c u oraz M u z e u m . N a k o n k u r s n a d e s ł a n o p o n a d 100 prac, z k t ó r y c h z a k w a l i f i k o w a n o 73. N a w y s t a w i e po­ kazano r ó w n i e ż w s p ó ł c z e s n e adaptacjo haftu regionalnego. J u r y konkursowe p r z y z n a ł o : na­ grody T — M a r i i Dendys, M a r i i Jafernik oraz Helenie K u p c z a k — mieszkankom Sopotni M a ł e j . Ponadto przyznano 4 na­ grody I I , 7 n a g r ó d I I I oraz 5 w y r ó ż n i e ń . * X I — w łańcuckim Domu Kultury o t w a r t a z o s t a ł a w y s t a w a prac rzeszow­ skich t w ó r c ó w l u d o w y c h . * X I — w Muzeum Etnograficznym w T o r u n i u o t w a r t e z o s t a ł y dwie w y s t a w y sztuki ludowej: 1 — wystawa rzeźb Wła­ d y s ł a w a L i c y , zorganizowana z okazji 25-locia jego p r a c y a r t y s t y c z n e j . 2 — w y s t a w a p n . „ M e b l e ludowe p ó ł n o c n e j P o l s k i " , na k t ó r e j pokazano o b i e k t y ze z b i o r ó w m u z e ó w : Archeologiczno-Historycznego w Koszalinie, E t n o g r a ­ ficznego w T o r u n i u , Kaszubskiego w K a r ­ tuzach, Mazurskiego w Szczytnie, N a r o ­ dowego — D z i a ł E t n o g r a f i i w G d a ń s k u , Z i e m i Z ł o t o w s k i e j w Z ł o t o w i e oraz P a r k u Etnograficznego we Wdzydzach K i ­ szewskich i O l s z t y n k u . * X I — w Woj. Ośrodku cania K a d r Medycznych w Dokształ­ Szczecinie o t w a r t o w y s t a w ę amatorskiej twórczości plastycznej p r a c o w n i k ó w S ł u ż b y Zdrowia. * 2 4 . X I — w Muzeum Regionalnym w Radomsku otwarta została wystawa pn. „ R z e ź b a w w ę g l u , graficie i ł u p k u węglowym rybnickiego okręgu węglowe­ go", zorganizowana prz< z Muzeum i Sto­ warzyszenie I n ż y n i e r ó w i T e c h n i k ó w Górnictwa w Rybniku. Na w y s t a w i e pokazano dorobek konkursu, w którym udział wzięło 21 t w ó r c ó w , w w i ę k s z o ś c i górników R O W . N a d e s ł a n o 75 prac. N a g r o d ę I za r z e ź b ę w w ę g l u p t . „ T r a n s p o r t w k o p a l n i " o t r z y m a ł Alfred Piątek z kopalni „Rydułtowy", na­ g r o d ę I I za r z e ź b ę w w ę g l u p t . „ G ó r n i c z y t r u d " z d o b y ł J ó z e f Faber, z kopalni „ J a n k ó w ice", nagrody I I I — J a n K d z u k , Henryk Michalik, Ryszard Trybulski. * 2 7 . X I — w Muzeum Regionalnym w O s t r o w c u Ś w i ę t o k r z y s k i m rozstrzy­ g n i ę t o k o n k u r s k o w a l s t w a artystycznego dla t w ó r c ó w z w o j e w ó d z t w kieleckiego i radomskiego. 16 k o w a l i nadesłało ok. 100 prac. N a g r o d ę I otrzymał K r z y s z t o f J a k u b i a k z Rajca k . R a d o m i a , n a g r o d y I I — Tadeusz S k w i r a z Ma­ r i a n o w a i Tadeusz Markiewicz z Wierz­ chowin. Ponadto p r z y z n a n o 4 nagrody I I I i 3 wyróżnienia. N a g r o d y u f u n d o w a ł o Sp. Zrzeszenie W y t w ó r c ó w R z e m i o s ł a Ludowego i A r t y ­ stycznego „Milenium" w Krakowie. W grudniu otwarta została wystawa pokonkursowa. * 4 . X I I -— na Rynku Krakowskim i w Muzeum Historycznym w Krakowie o d b y ł się X X X I V K o n k u r s Szopki Krakowskiej. Wzięło w nim udział 62 szopkarzy (w t y m 15 po raz pierwszy), k t ó r z y p r z e d s t a w i l i 72 szopki. J u r y pod p r z e w o d n i c t w e m mgr Sła­ womira Wojaka, dyrektora Muzeum Historycznego, p r z y z n a ł o nagrody na­ s t ę p u j ą c e : w grupie szopek dużych n a g r o d ę I o t r z y m a ł J a n M a l i k , nagrody I I — Tadeusz G i l l e r t , Z d z i s ł a w D u d z i k i E d w a r d R o m a n i k ; w grupie szopek średnich, nagrody I — W i t o l d Głuch, Władysław Łesyk i Stanisław Paczyński, n a g r o d y I I — Zuzanna i W i e s ł a w A d a m ­ scy oraz Aleksander J u r k i e w i c z ; w grupie szopek m a ł y c h nagrody I otrzymali: Z y g m u n t Grabarski, A n t o n i W o ł e k i W ł a ­ d y s ł a w M a l i k , nagrody I I — B r o n i s ł a w P i ą c i k , Maciej Moszów. Ponadto p r z y ­ znano 12 n a g r ó d I I I , 3 n a g r o d y I V i 36 w y r ó ż n i e ń . Nagrodę specjalną Telewizji K r a k o w s k i e j o t r z y m a ł naj­ m ł o d s z y z a u t o r ó w , Aleksander B a r a n . * 6 . X I I — w M u z e u m Archeologicz­ n y m we W r o c ł a w i u o t w a r t o w y s t a w ę p r e z e n t u j ą c ą X P r z e g l ą d Plastyki A m a ­ torskiej Dolnego Ś l ą s k a . Do tegorocznego P r z e g l ą d u zgłosiło się 407 twórców, 123 �k t ó r z y n a d e s ł a l i 5.540 prac. N a w y s t a w ę z a k w a l i f i k o w a n o 399 prac 190 a u t o r ó w . P o z i o m w y s t a w y b y ł w y s o k i , a szozególnie w y r ó ż n i a ł y się r z e ź b y i malarstwo M i c h a ł a Rusowicza, gwasze i akwarele M a r i i Słonicz oraz r z e ź b y J ó z e f a W a ­ liczka,, (aj) * 1 0 . X I I — w Krakowie rozstrzygnię­ t y z o s t a ł k o n k u r s n a k o r o n k i klockowe, zorganizowany przez S p ó ł d z i e l n i ę Pracy R ę k o d z i e ł a Ludowego i Artystycznego „ K o r o n k a " w B o b o w e j . W konkursie u d z i a ł wzięło 91 k o b i e t i 1 m ę ż c z y z n a ; w sumie n a d e s ł a n o 138 prac. Wszyscy uczestnicy są c h a ł u p n i k a m i p r a c u j ą c y m i dla sp-ni „ K o r o n k a " , ale na k o n k u r s n a d e s ł a l i prace nie b ę d ą c e d o t ą d w p r o ­ d u k c j i . Poziom k o n k u r s u b y ł w y ż s z y i bardziej w y r ó w n a n y , niż w konkursie poprzednim. Jury pod przewodnictwem mgr Z d z i s ł a w a Szewczyka p r z y z n a ł o nagrody. I — o t r z y m a l i Zofia Ziomek, M a r i a D o m i n i M a r i a Gucwa z Siedlisk, Genowefa P i w o w a r i Helena Tarasek z Biesnej, Czesława Wiejaczka z Ł u ż n e j , Anna Z i ę b a i J a n Z i ę b a ze S t r ó ż n e j . Ponadto p r z y z n a n o 13 n a g r ó d d r u g i c h (po 1300 zł), 14 n a g r ó d I I I oraz 28 w y r ó ż n i e ń . Ł ą c z n i e fundusz n a g r ó d p r z y z n a n y c h przoz Z w i ą ­ zek „ C e p e l i a " w y n o s i ł 60.950 zł. (wg EFP) * 14. X I I — w P a ń s t w o w y m M u z e u m E t n o g r a f i c z n y m w Warszawie mgr H a l i ­ na Olędzka przedstawiła pochodzące ze z b i o r ó w M u z e u m obrazy S t a n i s ł a w a K a r u l a k a oraz W ł a d y s ł a w a R y b k o w s k i e go. K o l e k c j a dzieł posiadana przoz M u ­ zeum reprezentuje w sposób pełny t w ó r c z o ś ć obu w y b i t n i e ciekawych t w ó r ­ ców nurtu „naiwnego". * 15. X I I — w G r o m a d z k i m O ś r o d k u K u l t u r y w M a s ł o w i e (Kieleckie) roz­ s t r z y g n i ę t e z o s t a ł y d w a k o n k u r s y o za­ sięgu o g ó l n o p o l s k i m : 1 - — „ R z e ź b a l u ­ dowa m ł o d z i e ż y w i e j s k i e j " , 2 — „ Z i e m i a K i e l e c k a i jej ludzie w t w ó r c z o ś c i Stefana Żeromskiego". W konkursie pierwszym wzięło u d z i a ł 29 a u t o r ó w . N a g r o d ę I (2.500 zł) o t r z y m a ł Aleksander K u c h a r s k i z Nowej Soli (kieleckie), n a g r o d ę I I (1.600 zł) — Leszek Goluch ze Starachowic, n a g r o d y I I I (po 1000 zł) — P i o t r K o r p a , z H u t y (sieradzkie), B o l e s ł a w i Jerzy Porzucek z Lesiey (kieleckie) oraz H u b e r t Piasecki z B o d z e n t y n a (kieleckie). P o n a d t o p r z y ­ znano 6 n a g r ó d I V i w y r ó ż n i e n i a . W konkursie „ Z i e m i a K i e l e c k a i jej ludzie w t w ó r c z o ś c i Stefana Ż e r o m ­ skiego" u d z i a ł b r a l i z a r ó w n o t w ó r c y l u d o w i j a k p l a s t y c y a m a t o r z y ; 15 rzeź­ biarzy, 6 m a l a r z y , 2 c e r a m i k ó w . N a g r o d ę I (3.000 zł) o t r z y m a ł Grzegorz Szewczyk z Kozienic, n a g r o d ę I I (2.000 zł) — J ó z e f K a c z m a r e k z Chyczy (kieleckie), nagrody I I I (po 1.500 zł) — Z d z i s ł a w P u r c h a ł a z K o s o w a , Tadeusz Ż a k z Niewachlowa, Bronisław Sendecki z Binarowej — wszyscy za r z e ź b ę w drzewie, oraz J a n i n a Gozdocka z O d r o w ą ż a za r z e ź b ę w glinie. P o n a d t o przyznano 8 w y r ó ż n i e ń , w ś r ó d k t ó r y c h z n a l a z ł y się prace malarskie, (wg E F P ) o t w a r t o z o r g a n i z o w a n ą przez wystawę z cyklu „Polskie ludowe" — pn. „Wigilia". Cepelię obrzędy * 2 0 . X I I — w P a ń s t w o w y m Muzeum E t n o g r a f i c z n y m w Warszawie o t w a r t a z o s t a ł a w y s t a w a p n . „ M a l a r s t w o naiwne z R F N " , zorganizowana przez I n s t y t u t do spraw k o n t a k t ó w z z a g r a n i c ą w S t u t ­ tgarcie i M u z e u m Etnograficzne w K r a ­ kowie. K o m i s a r z o m ze strony zachodnio niemieckiej b y ł d r Thomas Grochowiak, d y r . M u z e u m w Recklinghausen. W y d a n o znakomicie p r z y g o t o w a n y , bogato i l u ­ strowany katalog i plakat. W y s t a w ę o t w o r z y ł ambasador R F N w Polsce H a n s H e l m u t h Ruete. * X I I — w Z a m k u K s i ą ż ą t Pomor­ skich w Szczecinie czynna b y ł a Woje­ wódzka Wystawa Plastyki Ludowej i A m a t o r s k i e j . Pokazano ok. 600 prac 152 a u t o r ó w . W z w i ą z k u z w y s t a w ą zorganizowano 14. X I I w o j e w ó d z k i Zjazd Twórców Ludowych i Amatorów Ziemi Szczecińskiej. * XII — w Muzeum Okręgowym w P i o t r k o w i e T r y b u n a l s k i m czynna b y ł a w y s t a w a w y c i n a n e k zorganizowana przez M u z e u m O k r ę g o w e oraz M u z e u m Re­ gionalne w R a d o m s k u i Tomaszowie. Pokazano 250 prac 20 artj^stów z regionu piotrkowskiego. Inne W Garwolinie powstaje M u z e u m R z e ź b y L u d o w e j . Zgromadzono już k i l k a ­ d z i e s i ą t prac M a r i a n a i Zenona A d a m ­ skich, Tadeusza C ą k a ł y , W a c ł a w a i B o ­ l e s ł a w a S u s k ó w , Ryszarda S ę k a i i n n y c h . Na M u z e u m adoptuje się budynek po j e d n y m z u r z ę d ó w b y ł e g o p o w i a t u . * 1 5 . X I I — zorganizowano przy współ­ pracy Interpressu i M i n . K u l t u r y i Sztuki spotkanie dla dziennikarzy zagranicz­ n y c h , a k r e d y t o w a n y c h w Polsce, za­ p o z n a j ą c ich z folklorem i o b r z ę d a m i Ś w i ą t B o ż e g o Narodzenia i Nowego R o k u . Polska sztuka ludowa za grenieq 8.X — w L i m i e o t w a r t a została wystawa polskiej sztuki ludowej zorga­ nizowana pod auspicjami Narodowego Instytutu Kultury przy współpracy A m b a s a d y P R L . Zaprezentowano r z e ź b y w drewnie, stroje ludowe, t k a n i n ę , przedmioty użytkowe i dekoracyjne oraz ludowo i n s t r u m e n t y muzyczne. * 10.X—15.XI — w Amsterdamie, Emschede, Utrechcie oraz Groningen (Holandia) o d b y ł y się w y s t a w y sztuki ludowej zorganizowane na zaproszenie s p ó ł k i Copolia-Holand przez Sp. Zrze­ szenie R z e m i o s ł a Ludowego i Artystycz­ nego „ M i l o n i u m " . Zaprezentowano głow­ nio w y r o b y z surowego drewna. Wystawie t o w a r z y s z y ł y pokazy malowania na szkle demonstrowane przez a r t y s t ę ludowego W ł a d y s ł a w a Walczaka z Zakopanego i pokazy pracy w drewnie — demonstro­ wane przez J ó z e f a Z u b k a z B r z e g ó w . W y s t a w y c i e s z y ł y się d u ż y m powo­ dzeniem. * X I — w mieście Phoenix, w stanie Arizona (USA) w miejscowym muzeum czynna b y ł a w y s t a w a malarstwa N i k i ­ fora. * X I I — w bibliotece głównej uniwer­ s y t e t u stanowego w Stony B r o o k (USA) o t w a r t a z o s t a ł a w y s t a w a polskiej r z e ź b y ludowej zorganizowana w s p ó l n i e przez konsulat polski i uniwersytet. 2. X — w I ł a w i e o d b y ł o się otwarcie Twórczej Izby Ludowej. * * 1 8 . X I — w I n s t y t u c i e K u l t u r y Pol­ skiej w L o n d y n i e o t w a r t a z o s t a ł a w y ­ stawa r z e ź b ceramicznych S t a n i s ł a w a Zagajewskiego. Z okazji w y s t a w y w y ­ dano katalog zawierający wstęp mgr A . Jackowskiego, wykaz prac i zdjęcia. Ożywioną działalność wystawienniczą i imprezowa p r o w a d z i P a ń s t w o w e M u ­ zeum Etnograficzne w Warszawie. W okresie sprawozdawczym o d b y ł o się wiele s p o t k a ń ż r ó ż n y m i ś r o d o w i s k a m i , m. in. studentami, przewodnikami PTTK. 2 5 . X — zorganizowano I o g ó l n o p o l ­ skie spotkanie c z ł o n k ó w K l u b u Z a i n ­ t e r e s o w a ń Polskiego Z w i ą z k u Filate­ listów „Folklor — Etnografia". Klub d z i a ł a pod p a t r o n a t e m M u z e u m . O t w a r t o w y s t a w ę z n a c z k ó w o tematyce „ S t r ó j ludowy n a r o d ó w ś w i a t a " z kolekcji F. Waligórskiego. * 2 8 — 2 9 . X I — zorganizowano w ra­ mach w s p ó ł p r a c y z Z a r z ą d e m G ł ó w n y m T o w . W i e d z y Powszechnej seminarium p n . „Miejsce k u l t u r y ludowej w k u l t u r z e w s p ó ł c z e s n e j " , dla a k t y w u działaczy T W P , e t n o g r a f ó w i ś r o d o w i s k a pra­ c o w n i k ó w m u z e ó w . Referaty w y g ł o s i l i : doc. Z. Sokolewicz, doc. J . K . M a k u l s k i , d r J . Bohdanowicz, m g r H . O l ę d z k a , m g r A . J a c k o w s k i , mgr T . A m b r o ż o w i c z , mgr F . M i d u r a , m g r T . W i ę c k o w s k i , d r K . Pietkiewicz. Zorganizowano pokaz ś r o d k ó w audio-wizualnych w muzealnic­ twie etnograficznym. 1 7 . X I I — w D o m u Sztuki Ludowej Cepelii na S t a r y m Mieście w Warszawie 3. X I I — zorganizowano s e m i n a r i u m n a t e m a t masek archipelagu N u s a n t a r y . 124 P r o w a d z i ł je autor scenariusza w y s t a w y , mgr Zbigniew F i l a r s k i . W okresie t r w a n i a w y s t a w y wygło­ szony z o s t a ł odczyt komisarza w y s t a w y mgr Romualdy Hankowskiej o ku­ jawskiej sztuce ludowej — p o ł ą c z o n y z pokazem przezroczy. * W y s t a w y t w ó r c ó w n a i w n y c h i ludowych zorganizowane w 1975 r o k u przez Biuro H a n d l u Zagranicznego „ D e s a " : 1 — B e r l i n Zach., L a d e n Galerie — w y s t a w a r z e ź b y W a c ł a w a Suski. 25.11—29.111. 2 — Berlin Zach., Galerio Wildehausen — w y s t a w a r z e ź b y Stanisła­ w a Donkiewicza. 2 8 . X 1 — 2 8 . X I I . 3 — B e r l i n Zach., W e i n n a c h t m a r k t am F u n k t u r m — w y s t a w a — kiermasz r z e ź b y ludow oj. X I I . ( m . i n . A . i H . Zegadlo, W . i B . Sus­ k a , M . i Z. A d a m s k i , H . Wierz­ chowski, S. W i e r z b i c k i , J . Sobota, S. Denkiewicz, S. Majewski, J . B ł a s z c z a k , J . Skoczylas, S. Ma­ nisz, M . U l e , K . O k o ń , E . P ę k s o w a , W- Walczak). 7 �4 — P a r y ż , R a d i o France — w y s t a w a sztuki polskiej, m . i n . J . Skoczylas (malarstwo na szkle i r z e ź b a ) , A. Słowiński (malarstwo na szkle) i A . Zegadło (rzeźba). 9—21.VI. 5 — Levallois Salon M o n d i a l de la peinture naive (H. Walicka, B . K r a w c z u k , P. W r ó b e l , M . W o j ­ towicz, Ł . Mickiewicz, L . Holesz, Z. W a r c z y g l o w a ) . 1—30.IV. 0 — Hannover, Galerio Küh (przy w s p ó ł u d z i a l e Joachima O r t h a ) — wystawa n a i w i s t ó w i r z e ź b y ludo­ wej. 1 1 . I X — 2 7 . I X . 7 — K o l o n i a , Galeria R u n h o f f , N a i v e aus Polen ( W . R y b k o w s k i , M . W o j ­ towicz, M . K o r s a k , J . Płaskociński, L . Pionka, N i k i f o r , H . D ą ­ browska). 9 . X — 8 . X I . 8 — Morges, Pro A r t e Kaspar Galerie — uflział w m i ę d z y n a r o d o w y m kon­ kursie malarstwa naiwnego S U M M A R (M. Wojtowicz, B. Lesiński, P. W r ó b e l , J . Plaskociriski, W . R y b ­ k o w s k i , W . Podjaski). V . 9 — Morges, Pro A r t e Kaspar Galerie — w y s t a w a 5-ciu malarzy (nazwiska j.w.). 18.X—6.XI. 10 — R z y m , Galeria L a Feluca — w y ­ stawa n a i w i s t ó w . I . 11 — R i m i n i , Galeria la P r o v i n c i a (Ga­ leria L a Feluca) — w y s t a w a nai­ wistów. I . 12 — R i m i n i , Galeria la P r o v i n c i a (Ga­ leria L a Feluca) — w y s t a w a nai­ wistów. I I I . 13 — B o l o n i a , A r t o Fiera (Galeria L a Fe­ luca) — w ystawa n a i w i s t ó w . 2 8 . V — 8.VI. 7 FOLK COSTUMES AS A 16 — South Y a r r a (Australia) Rustic Gallery — n a i w i ś c i z P o l s k i . V . 17 — South Y a r r a (Australia) Rustic Gallery — wystawa akwarel Z. W a r c z y g ł o w y . X . S t a ł y m o d b i o r c ą polskiego malar­ stwa n a szkle ( m . i n . prac A . S ł o w i ń s k i e ­ go, A . Z e g a d ł y , H . Z e g a d ł y , W . Okonia, W . W a l c z a k a , J . Marszalko-Kosalowej) jest p . M a x Strassberg w Z u r y c h u , k t ó r y we w ł a s n y m zakresie organizuje r ó ż n o w y s t a w y , g ł ó w n i e na terenie Szwajcarii. 14 — Ricciono, Palazzo del T u r i s m o (Galeria L a Feluca) — w y s t a w a naiwistów. V I I — V I I I . Organizatorem w i e l u w y s t a w na te­ renie R F N jest r ó w n i e ż J o a c h i m O r t h (Dusseldorf), k t ó r y co k i l k a m i e s i ę c y zakupuje d u ż e zestawy r z e ź b y l u d o w e j . 15 — R z y m , Galeria L a Feluca — naiwiści i sztuka ludowa z Polski, (inf. B H Z „ D e s a " ) I E S S U M M A R Y CRACOW w y s t a w a w 90 w i t r y n a c h sklepo­ w y c h v i a Frattina. 9—29.X. NATIONAL DRESS Since the end of the 18th c e n t u r y the Cracow folk costumes have been generally considered to be the most characteristic peasant folk dress. I n the 19th c e n t u r y i t even became synonymous w i t h the Polish n a t i o n a l dress, due t o various factors of a historical, social, psychological and aesthetic nature. T h e y are all discussed b y A n n a K o w a l s k a i n her article e n t i t l e d C R A C O W F O L K C O S T U M E S AS A N A T I O N A L D R E S S . The authoress recalls t h a t the Cracow regional costume was made fashionable b y the higher social classes. Such costumes were already w o r n b y the ballet dancers i n K i n g Stanislaus Augustus thoatro ( f i g . 2) a n d d u r i n g tho c a r n i v a l season Cracow regional costumes were w o r n b y the g e n t r y . H o w e v e r the p a t r i o t i c element was o f v i t a l i m p o r t a n c e for tho r a n k they gained, especially after the v i c t o r i o u s b a t t l e o f R a c ł a w i c e d u r i n g the K o ś c i u s z k o I n s u r r e c t i o n (1974). The Cracow folk costumo or its elements such as the cap k n o w n as rogatywka (four cornered Bap) and the peasant coat (especially i n w h i t e ) became a m i l i t a r y uniform. This subject is further elaborated u p o n b y J a n u s z K a m o e k i i n his article R E A S O N S F O R P O P U L A R I ­ Z A T I O N O F T H E C R A C O W F O L K C O S T U M E AS A N A ­ T I O N A L D R E S S . The a u t h o r registered the fact o f the oc­ curence of tho Cracow f o l k costume i n 1813—1815 i n tho Polish a r m y under Prince J ó z e f P o n i a t o w s k i , i t was also w o r n by the insurgents i n 1831 ( f i g . 3), the detachments f i g h t i n g d u r i n g the Spring o f N a t i o n s ( f i g . 2) a n d b y partisans i n 1833 and Langiewicz's c a v a l r y d u r i n g the uprising i n 1863. © OF P E 3 H D M È ARTICLES o f a n ever g r o w i n g knowledge a n d p o p u l a r i z a t i o n o f various other f o l k costumes presented b y numerous f o l k song a n d dance groups. A l t h o u g h i n tho 19th c e n t u r y the Cracow folk costume acquired the r a n k o f the n a t i o n a l dress — w h i c h was a manifes­ t a t i o n o f n a t i o n a l a n d democratic feelings on the part o f t h e g e n t r y a n d burghers, the s i t u a t i o n was different i n the r u r a l areas. The c o u n t r y people followed the burghers' tastes a n d t o w a r d s the end o f the 19th c e n t u r y started dressing i n a w a y similar to the burghers a n d gave u p the Cracow folk dress. Tho authoress analyses the p r o b l e m w h y a peasant costume and n o t the dress w o r n b y the g e n t r y was adopted as the n a t i o n a l dress. I n her o p i n i o n t h i s was because the g e n t r y a n d burghers' costumes h a d disappeared earlier b u t above a l l because the t r a d i t i o n a l g e u t r y class was responsible for the loss o f indepen­ dence a n d therefore i t was d i f f i c u l t t o look a t i t as a source of m o r a l and p o l i t i c a l r e v i v a l . M u c h hope, on the other h a n d , was placed i n the peasantry, w h i c h was i n d i s c r i m i n a t e l y idea­ lized. Nevertheless t i l l the outbreak of W o r l d W a r T w o belief i n the s u p e r i o r i t y o f the n o b i l i t y was deeply rooted i n tho Polish people. A n d w h i l e dressing peasants i n the clothes o f the g e n t r y m i g h t be regarded as decking t h e m i n b o r r o w e d plumes the fact t h a t the g e n t r y wore the peasant costume was a manifestation o f progressive ideas. The fashion for the Cracow folk costume was exceptionally strong at tho t u r n o f the 19th century b o t h for p a t r i o t i c a n d social reasons a n d because i t was a t t r a c t i v e . Z d z i s 1a w S z e w c z y k — CHANGES IN THE F O L K DRESS W O R N I N T H E D I S T R I C T OF T H E F R E E C I T Y O F C R A C O W . The a u t h o r provides some interesting documents e x p l a i n i n g the influence o f economic a n d p o l i t i c a l barriers on the shaping o f the Cracow folk costume i n 1815— 1845. The establishment of the d i s t r i c t was d i c t a t e d b y m i l i t a r y roasons a n d t h i s t e r r i t o r y was b o t h geographically and econo­ m i c a l l y diversified. The d i s t r i c t set u p after the Congress o f Vienna was declared a free t a r i f f zone. Also a peasant com­ mission was founded whose w o r k resulted i n the i n t r o d u c t i o n of leasing land for a b o u t a h a l f of the peasant p o p u l a t i o n , re­ placing v i l l e i n service. A t the same t i m e the fact the Cracow was a free and independent c i t y meant t h a t i n the times o f a lack o f n a t i o n a l freedom i t became tho o n l y Polish t o w n where n o t i o n a l freedom could be enjoyed. The w h i t e peasant coat a n d the r e d four cornered cap b o t h became symbols o f tho n a t i o n a l l i b e r a t i o n struggle. The author discusses i n detail the changes i n the cut a n d decorative elements of the coat and the four cornered cap w h i c h , i n his o p i n i o n , was influenced by m i l i t a r y caps. Also i n the t w e n t y years period between the t w o w o r l d wars the Cracow folk costume served as a gala u n i f o r m for the „ K r a k u s y " m o u n t e d escorts o f honour a n d was w o r n by children at school festivities. A f t o r W o r l d W a r T w o the t r a d i t i o n was maintained d u r i n g the f i r s t t w e n t y years a n d i t is s t i l l preserved to this day among people o f Polish o r i g i n l i v i n g outside Poland. The Cracow folk costumo has lost its p r i o r i t y i n Poland because I n the whole o f the Cracow region a v e r y strong influence of the elements o f burghers' clothes could be felt w h i c h was encouraged b y the cheapness o f factory made materials, g r o w i n g affluence o f the peasants and l a x i t y o f social class barriers i n Cracow. This accounts for the lack o f home-spun materials a n d especially o f the woollen striped regional c l o t h . The n a t i o n a l role o f the Cracow f o l k costume was streng­ thened still more b y the n a t i o n a l colours: the w h i t e of the coat, the red o f the facings a n d o f tho four cornered cap. The Cracow folk costume became a manifestation o f the n a t i o n a l colours and beliefs i n p a r t i t i o n e d P o l a n d i n the times when i t was for­ bidden to p u t o u t n a t i o n a l flags. Moro evidence o f t h i s was provided b y the clothes w o r n by p a r t i c i p a n t s i n religious proces­ sions and especially m o u n t e d escorts o f honour always dressed in festive Cracow dress. K o w a l s k a - L o w i c k a writes that since the mid-nineteenth century such m o u n t e d escorts of honour accompanied p o l i t i c a l a n d Church events a n d weddings — at first only i n Cracow a n d t h e n also outside Cracow. I n the 19th century another custom appeared, t h a t of dressing servants, especially coachmon, i n Cracow folk costume. 225 �